BRAHMAN - TYTUŁ ROBOCZY „WIĘZI ISTNIENIA”

Autorzy:

Małgorzata Stawarz Kraków – libretto, zapis fali muzycznej myśli (wibracjnej)

Dorothe Agnoletto Wiedeń – zapis nutowy i aranżacja muzyczna

Czas akcji: przełom tysiącleci

Miejsce akcji: Kraków

Postacie:

Anioł – soprano

Diabeł – baryton

Kobieta – soprano

Mężczyzna – bas

Dziewczyna – soprano leggero

Chłopak – tenor

Pełna orkiestra symfoniczna - 44 osoby

balet – 20 osób

Chór - 60osób

Czas trwania utworu łącznie (+-) 2,5 godziny

Brahman – Jest odpowiednikiem polskiego słowa inwokacja

W wierzeniach hindusów, to magiczna siła zawarta w słowie: pieśni, hymnie ku czci bogów, zaklęciu, a także moc uświęcająca ludzi i rzeczy. Brahman jest także uważany za Stwórcę Świata i według Siankary jest to moc wielości i różnorodności świata. Filozofowie indyjscy uważali, że poszukujący Brahmana osiąga go intuicyjnie i na wyczucie. Uznali, że nie można opisać Brahmana za pomocą słów, bo przekracza percepcję człowieka. Refleksja i medytacja umożliwia poznanie i ...słuchanie Brahmana.

To słowo zostało wybrane przez Autorkę, jako tytuł opery ze względu na treść libretta. Roboczy tytuł „Więzi Istnienia” byłby co prawda równie precyzyjny, ale trudniejszy językowo dla międzynarodowego odbiorcy opery.

Sześć głównych postaci, występujących w utworze, obrazuje rozdarcie człowieka w jego skrajnościach myśli. Walczą one i zarazem ciągle jednoczą się w spoistą całość poprzez dobro i zło, młodość i starość, żeński i męski sposób rozumowania. Te skrajności reprezentują bohaterowie utworu, prowadzący między sobą dialog, podobnie jak to robi człowiek wewnętrznie - sam ze sobą, uczestnicząc w wydarzeniach życiowych, jakie stają się jego udziałem.

Fabuła tego utworu ma drugorzędne znaczenie i służy tylko pokazaniu skrajności myśli człowieka w jego pragnieniu zachowania harmonii istnienia. Utwór obrazuje więc spadek i wzrastanie poziomu ludzkiej myśli oraz przeciwne kierunki: radość i smutek, strach i mobilizcję sił, pragnienie życia, ale i śmierci, młodość i starość, aktywność i pasywność, realizm i złudzenia, wiarę i zwątpienia. Z tego właśnie powodu opera posiadała roboczy tytuł „Więzi istnienia”. Brahman, jako jaźń – doskonale oddaje sedno więzi między wymiarami istnienia, skupionymi w ludzkich myślach i łączącymi świat materialny z duchowym.

Istotą opery BRAHMAN jest zapis ludzkiej myśli na dźwięki słyszalne, jakiego dokonała Małgorzata Stawarz w 1995 roku, kiedy po raz pierwszy próbnie przełożyła jeden ze swoich krótkich wierszy na falę muzyczną, używając do tego celu pitagorejskiej filozofii cyfr. Chodziło bowiem o odpowiedź na pytanie, jak człowiek może usłyszeć własne myśli? Jak nadać im słyszalną formę, która udowodni, że wewnętrzne wibracje ludzkich myśli są słyszalne i odbierane przez wszystkie byty, w tym ludzi i to na różnych poziomach?

Tekst libretta wyznacza więc linię melodyczną dzieła. Można śmiało powiedzieć, że jest muzyką myśli. Zapis nutowy został podporządkowany narzuconej fali dźwiękowej utworu. Autorka libretta staje się w ten sposób rzeczywistym kompozytorem utworu.

Ten utwór, ze względu na wibracyjny system zapisu ludzkiej myśli, staje się metajęzykiem. Takim, który poprzez dźwięk muzyczny, pozwala głęboko zrozumieć uczucia, nieprecyzyjnie wyrażane słowami. Muzyka fenomenalnie wyraża w tym wypadku treść myśli i głęboko przenika do duszy, umożliwiając lepsze zrozumienie tego wszystkiego, co słowami trudniej wyrazić.

Dobór instrumentów we wszystkich fragmentach utworu został dokonany bardzo dokładnie i w oparciu znaną Autorce filozofię cyfr. To w zasadniczy sposób ułatwia też prace aranżacyjne.

BRAHMAN jest niespotykanym dziełem w historii światowych kompozycji muzycznych ze względu na technikę tworzenia melodii i system doboru instrumentów.

Pełna synhronizacja myśli z dźwiękami, wyrażonymi we właściwej rytmice i melodyce wierszy Autorki, powoduje czystą harmonię całego utworu. Daje obraz energii, jakie Autorka niesie w duszy i oddaje do dyspozycji świata poprzez wiersze i ich wielopoziomową wymowę w prostocie słowa. Muzyka w tym wypadku oddaje więc charakterystyczną i specyficzną osobowości samej Autorki. Tę, którą wykorzystuje sama, by słabość stawała się triumfem miłości i życia.

Poza opisanymi już walorami utworu, ma on też dodatkowy. Uzmysławia możliwość odczytywania myśli kompozytorów każdej muzyki, także przesłania muzyki płynącej z Kosmosu. System, opracowany przez Autorkę, pozwalający słyszeć melodię myśli, daje ludzkości nadzieję na zrozumienie z istotami pozaziemskimi i duchowymi.

Prace muzyczne nad operą zostały ukończone przez Dorothę Agnoletto w  styczniu 1999 roku.

Wykonany został pełny zapis fortepianowy utworu. Nie została wykonana jego pełna aranżacja. Objęła jedynie wybrane fragmenty, służące prezentacji utworu.

Dyrygentka dokonała 12 minutowego nagrania magnetofonowego fragmentów muzyki Brahman, wykonanego prapremierowo przez Filharmonię we Lwowie. Niestety, z pominięciem wykonań wokalnych, które wymagają nakładów finansowych i organizacyjnych. W zamyśle chodziło bowiem, aby zaprezentować muzyczne brzmienie całej opery Brahman.

Podobne, bo prapremierowe wykonania odbyły się także w Wiedniu i innych miastach na świecie, gdzie orkiestrą dyrygowała Drothe Agnoletto, przy okazji innych koncerów.

W Polsce takie wykonanie odbyło się w Sosnowcu i Katowicach we wrześniu 2001, przy okazji obchodów roku poświęconego G. Verdiemu. Wszędzie myzyka myśli, chociaż prezentowana tylko fragmentarycznie i bez informowania słuchaczy o systemie jej powstania, wywoływała aplauz, świadczący o uznaniu i rozumieniu siły, jaką w sobie niesie.

Wprowadzenie do systemu kompozycji opartej na wibracjach dźwięku.

Cały system kompozycji jest oparty na starożytnym systemie powiązań numerycznych między słowem i liczbą. Nowością jest tu powiązanie tekstu poprzez liczby z dźwiękami skali – modalnej, a będącej w użyciu do późnego średniowiecza.

Jest to system wibracyjny, w którym pozornie proste harmonie są wynikiem doskonałego przetransponowania tekstu na dźwieki poprzez zapis cyfrowy od 1 do 9 i obejmujący cały alfabet łaciński. Jest to równocześnie system frekwencji słowa mówionego- śpiewanego oraz harmonii frekwencyjnej.

Melodie śpiewu zostały zrealizowane poprzez determinujący rytm sylab, znany jako jamby i trochejej - sylab długich i krótkich. Powoduje to:

1. Realizację rodzaju wibracji określonej cyfrowo przy użyciu fal powietrza o  specyficznej wibracji

2. Powstałe układy wibracji wywołują u słuchacza rezonans, powodując dokładne rozumienie tekstu, także bez znajomości języka, a nawet bez słow (śpiewu)

Wszystko to sprawia, że powstają nieograniczone możliwości komunikowania wiadomości, tekstów, wszelkich informacji za pomocą dźwieków, abstrahując już od funkcji artystycznej – muzycznej.

Tempo utworu, jest to tzw. tempo qiusto, które odpowiada naturalnej skłonności regulowania tempa muzycznego według szybkości pulsu – tj. 60/min, jako jednostka bazowa. Reguła ta, była znana i stosowana do późnego baroku. Późniejsze okresy zapomniały o niej tak daleko, jak muzyka odeszła od wyrażania wyższych wartości, jako głównego celu jej istnienia, a stała się wyrazem indywidualizmu i personalnego widzenia świata.

Frekwencje docierają do uszu osoby, która ich nie słyszy, co poszerza zasięg działania muzyki ferkwencyjnej również na niesłyszących! Dusza może mieć świadomość szerokich interwałów miejsca i czasu, nie tracąc przy tym swojej możliwości osądu (S.Agostino - „De musica”). Zdolność osądu rodzaju i poziomu dźwięku jest warunkowana preegzystencją ich istnienia w duszy, jako modelu. Wibracje – frekwencje dźwiękowe nierozdzielnie związane z dźwiękiem, mogą istnić bez konieczności ich słyszenia, podczas gdy frekwencje słyszalne (16-20.000 hz u człowieka) nie mogą istnieć bez pierwszych(tamże). Jak dzisiaj wiadomo, dźwięk jest frekwencją mogącą być przetransponowaną na światło i kolor lub odwrotnie.

Ogólną frekwencją opery Brahman jest wibracją oznaczona cyfrą 9, co oznacza przekroczenie granic, wyzwolenie z ograniczeń, otwarcie dla bardzo szerokiej publiczności na Ziemi, ale też wszechświata widzialnego i niewidzialnego. Jest to kompozycja przeznaczona dla słuchaczy przyszłości, choć może być również doskonale rozumiana przez współczesnego człowieka.

Opera Brhaman składa się z fragmentów śpiewanych, zharmonizowanych i ściśle odpowiadających zapisowi numerycznemu tekstu. Ten system dał w efekcie bardzo słowiańską muzykę o motywach góralskich, czyli został zrealizowany powrót do prakorzeni, nawet nieuświadamianych przez Autorkę.

System muzyczny, zastosowany w operze Brahman, potrafi zastępować mowę - muzyką, tworząc w ten sposób język nowej ery, czyli metajęzyk nowej cywilizacji.